W poprzednich publikacjach przedstawiłem, czym w umowach kredytowych złotówkowych jest wskaźnik WIBOR. Jedynie sygnalizując, WIBOR (Warsaw Interbank Offer Rate) jest jednym z czynników wpływających na wysokość miesięcznej raty kredytu. W odróżnieniu od marży banku WIBOR jest elementem zmiennym. Zmienność tego wskaźnika polega na tym, że jego wysokość jest kształtowana przez banki w ramach ustalenia wysokości pożyczek pomiędzy bankami na polskim rynku międzybankowym. Podstawowym zarzutem wadliwości wskaźnika WIBOR jest to, że nie ma pewności, że ten wskaźnik jest ustalany na podstawie rzeczywistych transakcji między bankami. Oznacza to, że sektor bankowy mógłby tworzyć fikcyjne transakcje tylko na potrzeby ustalenia/obliczenia wskaźnika WIBOR. Nie jest przy tym zaskoczeniem, że kredytobiorcy nie mają żadnego wpływu na ustalanie wysokości tego wskaźnika bowiem nie uczestniczą w jego ustalania. To banki samodzielnie kształtują wysokość zobowiązań kredytowych i wysokość referencyjnej stawki oprocentowania kredytu (WIBOR). O ile bowiem marża banku (czynnik stały i co do zasady znany Kredytobiorcy podczas podpisywania umowy kredytowej) nie ulega zmianom o tyle wskaźnik WIBOR jest elementem zmiennym. Z kolei wadliwość tego wskaźnika polega na tym, że druga strona (Kredytobiorca) nie ma żadnego uprawnienia ku temu, żeby móc zakwestionować ustalenia banków co do wysokości wskaźnika WIBOR. Innymi słowy jest to element narzucany Kredytobiorcy, co stoi w sprzeczności z normami prawnymi zagwarantowanym ustawowo konsumentowi/kredytobiorcy m.in. w art. 385(3) k.c. Kolejnym czynnikiem wskazującym na wadliwość wskaźnika WIBOR jest nieprzekazanie przez bank kredytobiorcy regulaminów, dzięki którym kredytobiorca poinformowany zostałby o zasadach ustalania wskaźnika WIBOR i jego wpływu na comiesięczną wysokość raty kredytu.
Brak tych informacji oraz możliwość jednostronnego kształtowania wysokości wskaźnika WIBOR skutkuje tym, że ten element umowy kredytowej nie jest do zaakceptowania w kontekście prawidłowości postanowień umowy kredytowej. Oczywiście każdą umowę kredytową należy analizować indywidualnie aby wyprowadzić wnioski o wadliwości umowy kredytowej ze względu na zawarty w niej wskaźnik WIBOR. Jednak praktyka dotychczasowa potwierdza, że ten element umowy kredytowej nie jest elementem pozbawionym wad, które rzutują na ważność umowy kredytowej w całości bądź w części.
